Khi chuẩn bị khởi công xây dựng nhà ở hay các công trình dân dụng, thắc mắc vật liệu xây dựng có mấy loại luôn là băn khoăn hàng đầu của gia chủ cũng như các chủ đầu tư.
Việc nắm vững các nhóm vật tư không chỉ giúp bạn dễ dàng lập dự toán tài chính chính xác mà còn đảm bảo chất lượng, tính thẩm mỹ và độ an toàn chịu lực bền bỉ cho toàn bộ ngôi nhà theo thời gian.
Khái niệm tổng quan: Vật liệu xây dựng gồm những gì?
Về cơ bản, vật liệu xây dựng gồm tất cả các hợp chất, nguyên liệu và thành phẩm được khai thác từ tự nhiên hoặc qua chế biến nhân tạo, được sử dụng trong suốt quá trình xây dựng, hoàn thiện và bảo vệ công trình.
Từ hạt cát, viên sỏi nhỏ cho đến những kết cấu thép đồ sộ, tất cả đều đóng một vai trò mắt xích không thể tách rời trong chuỗi giá trị xây lắp.
Trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, ngành sản xuất vật tư ngày nay đã cải tiến vượt bậc. Thị trường hiện nay đã xuất hiện hàng ngàn sản phẩm đa dạng về chủng loại, mẫu mã và tính năng chuyên biệt hóa cao.
Phân loại tổng quát: Vật liệu xây dựng gồm mấy loại?
Để trả lời trọn vẹn cho câu hỏi vật liệu xây dựng gồm mấy loại, các kỹ sư thường chia vật liệu dựa trên hai hệ quy chiếu: phân loại theo tiến độ thi công thực tế và phân loại theo bản chất nguồn gốc hình thành.
Cách tiếp cận này giúp người quản lý công trình dễ dàng bóc tách khối lượng và lên kế hoạch mua sắm khoa học. Cách chia theo quy trình thi công được xem là trực quan và phổ biến nhất hiện nay.
Vật liệu xây dựng có những loại nào theo công năng và giai đoạn thi công?
Trong thực tế xây nhà, các đơn vị thi công thường chia nhỏ thành các nhóm hạng mục rõ ràng để tránh chồng chéo vật tư. Vậy theo tiến độ, vật liệu xây dựng có những loại nào bạn bắt buộc phải biết?
1. Nhóm vật liệu xây dựng phần thô (Kết cấu chịu lực)
Phần thô là “khung xương” nâng đỡ toàn bộ ngôi nhà, quyết định trực tiếp tới khả năng chịu tải. Nhóm vật liệu xây dựng phần thô gồm có:
- Sắt thép xây dựng: Cốt lõi chịu lực của dầm, cột, sàn. Các thương hiệu uy tín như Hòa Phát, Pomina, Miền Nam luôn được ưu tiên.
- Xi măng: Chất kết dính thủy lực quan trọng để tạo thành vữa xây tô hoặc bê tông cốt thép.
- Cát xây dựng: Bao gồm cát vàng, cát xây tô và cát san lấp.
- Đá, sỏi xây dựng: Các cỡ đá phổ biến như đá 1×2, đá 4×6, đá mi sàng, mi bụi.
- Gạch xây thô: Gạch đất sét nung và các loại gạch block, gạch bê tông khí chưng áp (AAC) cách nhiệt.
- Nước sạch phối trộn: Phải là nước ngọt sạch để tránh ăn mòn cốt thép.
2. Nhóm vật liệu hoàn thiện kiến trúc và thẩm mỹ
Giai đoạn tạo nên vẻ đẹp và phong cách sống sẽ do các loại vật liệu hoàn thiện đảm nhiệm. Đây là nhóm vật tư tác động mạnh mẽ nhất đến ngân sách:
- Gạch, đá ốp lát: Gạch men ceramic, porcelain, granite nhân tạo và đá tự nhiên (marble, hoa cương).
- Sơn nước và bột bả mastic: Lớp áo bảo vệ tường khỏi ẩm mốc và định hình màu sắc không gian.
- Hệ trần và vách ngăn: Tấm thạch cao, tấm xi măng Cemboard kết hợp hệ khung xương kim loại.
- Kính xây dựng: Kính cường lực, kính dán an toàn, kính hộp cách âm cho cửa sổ và vách ngăn.
- Thiết bị vệ sinh: Bồn cầu, lavabo, sen vòi từ sứ phủ men nano hoặc kim loại mạ crom.
- Vật liệu lát sàn cao cấp: Sàn gỗ tự nhiên, sàn gỗ công nghiệp, sàn nhựa giả gỗ SPC.
3. Nhóm vật liệu bảo vệ và phụ trợ công trình
Bên cạnh phần thô và hoàn thiện, công trình không thể thiếu các sản phẩm hỗ trợ giúp tăng cường độ bền lâu dài:
- Hóa chất chống thấm: Màng chống thấm Bitum, sơn Polyurethane hoặc vữa chống thấm gốc xi măng.
- Keo dán gạch và chà ron: Giúp gạch không bị bong tróc, rỗng ộp dưới tác động thời tiết.
- Phụ gia bê tông: Giúp tăng tốc độ đông kết hoặc tăng khả năng tự lèn của bê tông tươi.
- Vật liệu bảo ôn, cách âm: Bông khoáng Rockwool, mút xốp EPS, màng xốp PE-OPP chống nóng.
Vật liệu xây dựng có mấy loại nào theo nguồn gốc và công nghệ sản xuất?
Nếu phân tích sâu hơn về mặt kỹ thuật, vật liệu xây dựng có mấy loại nào khi xét trên nguồn nguyên liệu ban đầu? Có 3 phân nhánh cốt lõi:
1. Vật liệu xây dựng tự nhiên
Nhóm này bao gồm các nguyên liệu có sẵn, chỉ qua sơ chế đơn giản như đá tự nhiên, gỗ xẻ, tre, nứa, cát và bùn sét. Ưu điểm là thân thiện, tạo cảm giác gần gũi và sở hữu vẻ đẹp độc bản.
2. Vật liệu xây dựng nhân tạo truyền thống
Các thành phẩm được tạo ra từ quá trình nung đốt, tổng hợp hóa học. Bê tông, kim loại (sắt, thép, nhôm), gạch nung, thủy tinh là những cái tên cốt cán với đặc tính chịu lực vượt trội.
3. Vật liệu xây dựng xanh, thông minh của tương lai
Các dòng vật liệu mới đang dần thay thế vật liệu cũ để bảo vệ môi trường:
- Gạch không nung: Sản xuất không xả khói bụi và khí thải nhà kính.
- Bê tông tự phục hồi (Bio-concrete): Ứng dụng vi khuẩn sinh học để tự hàn gắn vết nứt.
- Kính tiết kiệm năng lượng: Dòng kính Low-E, Solar Control giúp giảm nhiệt lượng hấp thụ vào tòa nhà.
