Trong bối cảnh nền kinh tế và ngành bất động sản đang có những chuyển biến rõ nét, thị trường vật liệu xây dựng (thị trường vật liệu xây dựng) luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ các nhà thầu, chủ đầu tư cũng như người dân có nhu cầu xây sửa nhà.
Biến động giá cả, nguồn cung cùng các xu hướng vật liệu mới tác động trực tiếp đến tổng mức đầu tư và tiến độ thi công của mọi công trình. Việc nắm bắt kịp thời các thông tin phân tích chuyên sâu về thị trường vật liệu xây dựng sẽ giúp các đơn vị tối ưu hóa chi phí và chủ động hơn trong kế hoạch kinh doanh.
Toàn cảnh diễn biến thị trường vật liệu xây dựng hiện nay
Bước vào giai đoạn mới, thị trường vật liệu xây dựng tại Việt Nam đang ghi nhận nhiều tín hiệu phục hồi nhờ sự kích hoạt của hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm và sự ấm dần lên của phân khúc nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, thị trường vẫn phải đối mặt với không ít thách thức liên quan đến áp lực chi phí nguyên liệu đầu vào và các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe. Dưới đây là bức tranh chi tiết về các nhóm vật tư chủ chốt đang chi phối nhịp đập của ngành xây dựng hiện nay:
Biến động giá cả sắt thép và xi măng
Sắt thép và xi măng là hai trụ cột chiếm tỷ trọng ngân sách lớn nhất trong mọi công trình xây dựng. Trong thời gian qua, giá thép xây dựng trong nước chứng kiến những đợt điều chỉnh liên tục theo xu hướng giá phôi thép và quặng sắt trên sàn giao dịch quốc tế.
Sự cạnh tranh gay gắt từ thép nhập khẩu giá rẻ cũng buộc các doanh nghiệp sản xuất trong nước phải linh hoạt trong chính sách chiết khấu. Đối với ngành xi măng, tình trạng cung vượt cầu vẫn tiếp tục là bài toán nan giải.
Mặc dù công suất thiết kế của các nhà máy vượt xa nhu cầu nội địa, áp lực chi phí than cám, điện năng và chi phí bảo vệ môi trường đã ngăn cản đà giảm sâu của giá xi măng. Nhiều nhà sản xuất lớn trên thị trường vật liệu xây dựng đã chủ động chuyển hướng mở rộng thị trường xuất khẩu.
Tình hình cát, đá xây dựng và gạch ốp lát
Nhóm vật liệu san lấp và cốt liệu thô như cát, đá xây dựng đang là điểm nóng thực sự tại các tỉnh phía Nam. Hàng loạt công trình cao tốc triển khai đồng loạt đã khiến nguồn cát đắp nền trở nên khan hiếm cục bộ, đẩy đơn giá cát lên mức cao kỷ lục.
Ngược lại, phân khúc gạch xây, gạch ốp lát duy trì mức giá tương đối bình ổn. Tuy vậy, các xưởng sản xuất gạch nung truyền thống đang dần thu hẹp quy mô. Thay vào đó, gạch không nung và bê tông khí chưng áp (AAC) đang dần chiếm lĩnh thị phần nhờ ưu điểm nhẹ và cách nhiệt vượt trội.
Những yếu tố tác động trực tiếp đến thị trường vật liệu xây dựng
Sự thăng trầm của thị trường vật liệu xây dựng không diễn ra ngẫu nhiên mà chịu sự chi phối chặt chẽ từ mạng lưới các yếu tố kinh tế vi mô và vĩ mô. Hiểu rõ các biến số này sẽ giúp dự báo chính xác diễn biến giá cả.
Chi phí nguyên liệu đầu vào và cước vận tải logistics
Hầu hết các sản phẩm xây dựng thô đều đòi hỏi quá trình vận chuyển khối lượng lớn. Giá xăng dầu, giá điện công nghiệp cùng cước vận tải đường thủy, đường bộ tăng cao đều phản ánh tức thì vào giá bán xuất xưởng.
Tốc độ giải ngân vốn đầu tư công và bất động sản
Đầu tư công đóng vai trò là “phao cứu sinh” quan trọng nhất cho thị trường vật liệu xây dựng. Khi các dự án sân bay, đường cao tốc được giải ngân quyết liệt, nhu cầu tiêu thụ sắt thép, đá dăm và xi măng sẽ tăng vọt.
Xu hướng phát triển vật liệu xây dựng xanh và bền vững
Thị trường vật liệu xây dựng đang bước vào cuộc chuyển mình hướng tới tiêu chuẩn phát triển bền vững và giảm thiểu phát thải carbon ròng (Net Zero):
- Xi măng phát thải thấp: Ứng dụng xỉ lò cao và tro bay để thay thế một phần clinker.
- Gạch bê tông nhẹ không nung: Giảm tải trọng công trình, tối ưu hóa năng lượng làm mát.
- Gỗ công nghiệp đạt chứng chỉ FSC: Khai thác từ rừng trồng bền vững, an toàn sức khỏe.
- Kính Low-E và Solar Control: Ngăn chặn tia cực tím và giảm bức xạ nhiệt hiệu quả.
- Sơn sinh thái gốc nước: Hàm lượng VOC gần như bằng không, an toàn tuyệt đối.
Kinh nghiệm quản lý chi phí vật liệu xây dựng hiệu quả
Chi phí vật tư thường chiếm từ 50% đến 70% tổng giá trị dự toán. Để hạn chế rủi ro phát sinh do biến động thị trường vật liệu xây dựng, chủ đầu tư cần áp dụng các chiến lược sau:
- Lập dự toán chi tiết: Tham khảo biểu giá liên sở Xây dựng – Tài chính định kỳ và tính toán hệ số trượt giá hợp lý.
- Ký kết hợp đồng bao tiêu sớm: Liên kết với các nhà cung cấp lớn để giữ giá và đảm bảo tiến độ cung ứng vật tư cho công trình.
