Khi nhắc đến việc thi công một công trình kiến trúc, hầu hết mọi người thường chỉ quan tâm đến các loại vật liệu chính như sắt thép, xi măng, cát đá hay gạch xây.
Tuy nhiên, để tạo nên một kết cấu vững chắc, an toàn và đạt tính thẩm mỹ cao, vai trò của vật liệu phụ trong xây dựng là vô cùng quan trọng và không thể thay thế. Dù chỉ chiếm tỷ trọng chi phí nhỏ, những loại vật tư này lại là sợi dây liên kết vô hình quyết định trực tiếp đến tuổi thọ và độ bền bỉ của ngôi nhà.
Vật liệu phụ trong xây dựng là gì và vai trò thiết yếu trong thi công
vật liệu phụ trong xây dựng là tập hợp tất cả các loại vật tư, hóa chất, phụ kiện hoặc trang thiết bị hỗ trợ không tạo nên khối hình chính của kết cấu chịu lực nhưng bắt buộc phải có để hoàn thiện quy trình kỹ thuật. Chúng thực hiện chức năng liên kết, gia cố, bảo vệ bề mặt hoặc hỗ trợ định hình các cấu kiện.
Nhiều chủ đầu tư thường mắc sai lầm khi đánh đồng từ “phụ” với ý nghĩa “không quan trọng”. Thực tế, nếu thiếu đi các sản phẩm vật tư phụ công trình chất lượng, các khối bê tông không thể liên kết hoàn chỉnh, tường dễ bị nứt chân chim và hiện tượng thấm dột sẽ xuất hiện nhanh chóng.
- Đảm bảo tính liên kết bền vững: Các loại đinh, bu lông, que hàn hay keo cấy thép giúp kết nối các cấu kiện kim loại và bê tông thành một khối thống nhất.
- Nâng cao chất lượng hoàn thiện: Phụ gia vữa, bột trét, keo dán gạch mang lại bề mặt phẳng mịn, chống co ngót và tăng độ bám dính vượt trội.
- Bảo vệ công trình trước tác động thời tiết: Màng chống thấm, sơn lót kháng kiềm, Sika ngăn chặn nước và độ ẩm xâm thực vào cốt thép bên trong.
- Hỗ trợ quá trình thi công an toàn: Lưới an toàn, bạt che công trình, giàn giáo phụ trợ bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường.
Phân loại các nhóm vật liệu phụ trong xây dựng phổ biến nhất hiện nay
Thế giới của các loại vật liệu phụ xây dựng dân dụng và công nghiệp vô cùng đa dạng. Để dễ dàng quản lý, người ta thường phân chia chúng thành các nhóm chuyên biệt sau:
1. Nhóm phụ kiện liên kết kim khí
Đây là nhóm vật tư xuất hiện ở mọi giai đoạn thi công. Các sản phẩm này bảo đảm các mối ghép cố định vững chãi trước các rung chấn:
- Bu lông, đai ốc và vít nở: Đóng vai trò then chốt trong việc cố định hệ khung thép, chân cột vào sàn bê tông.
- Ty ren và kẹp xà gồ: Ứng dụng phổ biến trong lắp đặt trần thạch cao, hệ thống ống thông gió, máng cáp điện.
- Đinh bê tông, dây kẽm buộc: Vật liệu không thể thiếu trong khâu gia công lắp dựng cốt thép và cố định coppha.
2. Nhóm hóa chất, phụ gia xây dựng và chất kết dính
Sự phát triển của công nghệ đã đưa hóa chất xây dựng chuyên dụng trở thành một phần tất yếu của các công trình kỹ thuật cao:
- Phụ gia bê tông: Giúp kiểm soát độ sụt, nâng cao mác bê tông và rút ngắn thời gian tháo dỡ ván khuôn.
- Keo dán gạch đá: Thay thế hồ dầu truyền thống nhờ khả năng chống bong tróc, bám dính cực mạnh trên gạch khổ lớn.
- Keo cấy thép hóa chất: Giải pháp tối ưu cho việc cấy bổ sung thép râu tường mà không làm phá vỡ kết cấu hiện hữu.
3. Nhóm vật liệu chống thấm và xử lý mối nối
Thấm dột là nỗi ám ảnh lớn làm suy giảm tuổi thọ công trình. Nhóm vật liệu phụ chống thấm đảm nhận nhiệm vụ tạo lớp chắn bảo vệ vô hình:
- Băng cản nước (Waterstop): Chế tạo từ nhựa PVC nguyên sinh, đặt tại các mạch ngừng thi công để chặn dòng nước ngầm.
- Màng chống thấm bitum: Phủ kín bề mặt sàn mái, ban công để cách ly hoàn toàn nước sinh hoạt và nước mưa.
- Keo trám khe co giãn (Polyurethane/Silicone): Xử lý các khe hở giữa khung cửa và tường bao, chống nứt mối nối.
4. Nhóm vật tư phụ hoàn thiện và phụ kiện bảo hộ
- Nẹp hoàn thiện: Giúp các góc cạnh sắc nét, thẳng tắp và hạn chế sứt mẻ khi va đập.
- Lưới sợi thủy tinh gia cường: Triệt tiêu hiện tượng nứt chân chim lớp vữa tô trát tại các vị trí tiếp giáp.
- Bạt che phủ: Chắn bụi bẩn, ngăn ngừa vật rơi từ trên cao, bảo vệ an toàn khu vực lân cận.
Tiêu chí lựa chọn vật liệu phụ trong xây dựng đạt chuẩn chất lượng
Mặc dù chi phí không quá lớn, nhưng nếu lựa chọn sai loại hoặc dùng hàng kém chất lượng, hậu quả để lại sẽ vô cùng nghiêm trọng.
Trước hết là tính tương thích cao với vật liệu chính. Khi dùng gạch porcelain, bắt buộc phải dùng keo dán gạch chuyên dụng gốc xi măng polymer cải tiến thay vì xi măng thường để tránh bong tróc.
Kế đến là nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và chứng chỉ chất lượng (CO/CQ). Sản phẩm đạt tiêu chuẩn TCVN, ASTM hoặc ISO mới đủ điều kiện đưa vào các hạng mục chịu tải trọng chính.
Cuối cùng, hãy ưu tiên các thương hiệu có uy tín lâu năm. Việc sử dụng vật tư của những thương hiệu tên tuổi giúp nhà thầu hạn chế tối đa rủi ro bảo hành và đảm bảo sự đồng đều chất lượng.
